TE TIOKA (DIABETES MELLITUS)

Tera te aoraki ae te tioka?

Rietatan te tioka (glucose) n te raara are e riki man aki taun ke aki nakoraoin ana mwakuri te intirin (insulin) n te rabwata.

Iraua mwaitin te tioka ae raoiroi ke taneiai iai te rabwata (normal blood glucose)?
4.2 mmol/L nakon 6.1 mmol/L.

Kanikinaean te aoraki ae te tioka:

  • Te kimiimim
  • Te kitakataka (bwatakataka)
  • Te kibakibaki


Tera kaangaanga aika a na reke man te aoraki ae te tioka?

  1. Kakaireken te boo
  2. Uruakin te taratara
  3. Kakaireken te toki ni buroo ke mamaara ni buroo
  4. Uruakin te kirine
  5. Uruakin ian te rabwata
  6. Uruaki nakon bwaibun te raara ake a uarereke
  7. Kakai reken maninaoraki nakon rabwataia ake a tioka

Kangaanga nambwa 5 nakon 7, a ikotaki ni karekea te maneka ae kangaanga maona are angiin te tai e riki n te wae ao tamwatamwarake.


Tera arou n totokoi kangaanga aikai?

  • Kaakean ke kauarerekean nimakin ao kanakin mooi ma amwarake aika karewerewe, taoro, ao ni kiriiti.
  • Kakaonimaki n tutuo ao ni kamanenai au bwainaoraki.
  • Te kamaono (exercise) 30mins nikatoa bong ke n aki kee iaan 3 te bong n te wiki.
  • Katokan te moko.

Mwaitin te tioka (glucose) n raraam ngkoe  are ko tioka ae ko na kateimatoa bwa aonga n totokoaki kangaanga akana a oti i eta:


1)    Ngkana ko tuai n amwarake onoua te aoa imwain am tutuo; am takete 5 nakon 7mmol/L.
2)    Ngkana ko a tia n amwarake uoua te aoa imwain am tutuo ao am takete bon 5 nakon 9mmol/L.

Kabwabwara riki iaon totokoan te aoraki ae te tioka e na kona n reke iaan te beeba ae atunaki n ‘Koaua aika a kairua mairouia raora tabeman ( Diabetes Mellitus misconceptions).